"Djevojka sa bakljom" Mila Milunovića

Jedan od najznačajnijih crnogorskih slikara Milo Milunović, 1948. godine je izradio monumentalni mozaik „Djevojka sa bakljom“ u foajeu Jugoslovenskog dramskog pozorišta u Beogradu. Za lik "Djevojke sa bakljom" majstoru Milu Milunoviću je pozirala glumica Ana Krasojević, članica Humorističkog pozorišta na Terazijama. Milunović za ovaj izuzetan mozaik 1949. godine dobija državnu nagradu Federativne narodne republike Jugoslavije.

 

Jugoslovensko dramsko pozorište osnovano je 1947. godine kao reprezentativno pozorište nove Jugoslavije. Mnogi najznačajniji glumci iz cijele Jugoslavije pozvani su da učestvuju u stvaranju ovog pozorišta a proslavljeni reditelj Bojan Stupica je postavljen na čelo kuće kao umjetnički rukovodilac. On i kritičar Eli Finci postavili su temelje repertoarske orijentacije JDP-a kao pozorišta visokog literarnog nivoa.
JDP je izgorjelo do temelja 17. oktobra 1997, navodno zbog greške na instalacijama. Pozorište je ponovo sagrađeno, a Velika scena je iznova otvorena 23. maja 2003. predstavom „Rodoljupci“ Jovana Sterije Popovića. Enterijer je urađen u saradnji sa arhitektom Ivanom Milenković, , u atrijumu zgrade postavljena je skulptura Mrđana Bajića, a u foajeu je sačuvan mozaik „Djevojka s bakljom” Mila Milunovića. 

 

 


Srpski teatrolog i književnik Jovan Ćirilov u tekstu NOVE TENDENCIJE - DA, AVANGARDNA AVANTURA – NE (Vizuelni identitet Jugoslovenskog dramskog pozorišta 1948 – 2008) navodi;

 

„U proleće 2003. godine u samoj završnici rekonstrukcije, ili, tačnije rečeno, izgradnje nove
zgrade Jugoslovenskog dramskog pozorišta, posle požara 17. oktobra 1997. godine, postavilo se
pitanje - da li u foaje vratiti mozaik Mila Milunovića iz 1948. godine? Oni koji su bili protiv vraćanja mozaika slavnog slikara, tvrdili su da novom JDP-u ne dolikuje mozaik iz doba socijalističkog realizma.
Bila je to vladajuća estetika u vreme kada je tadašnji predsednik Vlade FNRJ, maršal Josip Broz Tito, godine 1947. potpisao uredbu o osnivanju ovog reprezentativnog pozorišta po ugledu na MHAT.
Srećom, prevladalo je stanovište da mozaik valja vratiti na mesto između ulaza u parter, gde je i bio od osnivanja do požara 1997. godine. Iako, osim gabarita, ništa nije ostalo od zgrade JDP-a iz doba kad je otvarano, ulazeći i danas tamo imam osećanje da dolazim u istu zgradu u kojoj sam se kao mlad gledalac, student filozofije, 1950. godine popeo na drugu galeriju da gledam Sofoklovu Antigonu sa Marijom Crnobori u naslovnoj ulozi.

Za mene je upravo taj mozaik "Devojka sa bakljom", za to vreme sa gotovo nedozvoljivom slobodnom stilizacijom zvaničnog grba Jugoslavije i lebdećom tragičnom maskom, uprkos tim elementima patetične ikonografije socijalističkog realizma - metafora šta je u stvari bilo JDP već na samom njegovom početku.
Kao što je na mozaiku "Devojka sa bakljom" veliki jugoslovenski slikar Milo Milunović prevazišao sivilo vladajućeg socrealizma, tako su umetnici JDP-a, reditelji, glumci, scenografi i kostimografi, već prvih sezona prevazišli dogmu tadašnje zvanične estetike u svim njegovim elementima.“

 

Milo Milunović bio je svestrana ličnost koji se na svom umjetničkom putu doticao sa različitim umjetničkim medijumima. Iako mu je najdraža bila slika koju je pretežno radio temperom, slikao je i uljem. Ovaj umjetnik pred toga je crtao, radio grafiku, mozaike i plakate, ilustracije, nacrte za poštanske marke, pisao kritike i rasprave o umjetnosti, a veoma je bio uspješan u izradi scenografija i pozorišnih kostima.


Nabrojaćemo samo neka velika ostvarenja gdje se naš slikar pokazao kao vrhunski scenograf i kostimograf:


1947 - u kraljevskom  pozorištu «Zetski dom« na Cetinju izvedena je Krležina drama «Gospoda Glembajevi«.  Scenografiju i maske za tu predstavu uradili su slikari Milo Milunović i Petar Lubarda.


1950. u predstavi Jugoslovenskog dramskog pozorišta „Antigona“, harmoničan dekor majstora-slikara Mila Milunovića daje dva dorska stuba na ulazu Kreontovog dvorca i prostranu pozornicu sa stepenastim uzvišenjem, što olakšava mizanscenski rad i ističe glumce. Takođe za ovu predstavu izrađuje fenomenalne kostime koji daju poseban pečat ovom velikom ostvarenju.


Milo Milunović je bio scenograf za prvi crnogorski profesionalni dugometražni film „Lažni car Šćepan Mali“, snimjen 1955. godine.

* Prenošenje i dijeljenje sadržaja sa portala Art Montenegro na druge medije (portale, sajtove, štampana izdanja...) dozvoljeno je samo uz odobrenje uredništva. Po odobrenju sadržaj je moguće dijeliti samo u cjelini, bez modifikovanja teksta uz napomenu da je sadržaj preuzet sa portala Art Montenegro i uz direktan link ka tekstu.

 

Podijeli ovaj članak
Pročitajte još
Zbirka Milice i Svetozara Vukmanovića Tempa
Previous

Zbirka Milice i Svetozara Vukmanovića Tempa

Leave review
Milica Sarić Vukmanović (Beograd, 1915 — 2011) por...
Read More
54 godine od odlaska Aleksandra Lesa Ivanovića
Next

54 godine od odlaska Aleksandra Lesa Ivanovića

Leave review
Ovu pjesmu je takođe obradio i otpjevao Toma Zdrav...
Read More