Petar Tomas ostaje upisan kao jedno od najvažnijih imena crnogorskog glumišta druge polovine 20. vijeka. Njegova glumačka karijera, prožeta dostojanstvom, ozbiljnošću i nepokolebljivim profesionalizmom, ostavila je dubok trag u Crnogorskom narodnom pozorištu, čiji je bio dugogodišnji prvak i doživotni počasni član.

Rođen je u Kotoru 26. juna 1929. godine, gdje je još u ranoj mladosti započeo svoj glumački put. Tokom duge i plodne umjetničke karijere ostvario je brojne uloge na scenama širom Crne Gore i van njenih granica.

Već u najranijim fazama karijere, Tomas je pokazivao ne samo izuzetan glumački dar, već i duboku odgovornost prema scenskoj umjetnosti. Tokom decenija rada, tumačio je brojne ključne uloge – Vladiku Danila u Gorskom vijencu, Pomena u Dundu Maroju, Teodosija Mrkojevića u Šćepanu Malom, Ivana u Braći Karamazovima, kao i Don Jureta u Gloriji. Njegova interpretacija Iva u Ekvinociju Iva Vojnovića, prema tadašnjim kritikama, bila je “primjer kako se emocija gradi kroz tišinu, a ne kroz viku”.

Njegov glumački izraz bio je zapažen i u filmovima Vuk Karadžić (1987) i Pusta zemlja (1981).
U periodu od 1963. do jula 1967. bio je član Narodnog pozorišta u Mostaru, gdje je dodatno proširio svoje umjetničko iskustvo.

Publika i kolege cijenili su njegovu smirenost, dostojanstvo i temeljitost. Jedan pozorišni kritičar opisao ga je riječima: „Glumac koji ne glumi, nego postoji na sceni.“ 

Zajedno sa suprugom, glumicom Dragicom Tomas (1936 – 2015), činio je jedan od najvažnijih umjetničkih i životnih parova u istoriji crnogorskog glumišta. Njihov brak, dug 45 godina, bio je prožet zajedničkim stvaralaštvom, međusobnim poštovanjem i dubokim razumijevanjem glume kao poziva. Oboje su nosioci Trinaestojulske nagrade – najvišeg državnog priznanja za doprinos crnogorskoj kulturi.

Sjećanje na Petra Tomasa ne bi bilo potpuno bez pomena njegovog sina Staše (1952–2015), takođe glumca, koji je dostojno nastavio očev umjetnički put. Umjetnost je, međutim, u porodici Tomas živjela i prije Petra – njegov otac Tripo (1885 -1975) bio je jedan od najpoznatijih muzičara u bogatoj muzičkoj tradiciji Kotora i Boke Kotorske. Ta se muzička linija nastavlja i danas kroz njegovog praunuka Ivana, sina pokojnog Staše, koji uspješno baštini i obnavlja porodični talenat.

       Ivan Jovović